กรณีพิพาทระหว่างอาณาจักรสยามกับอังกฤษ

วันที่  23  มีนาคม  พ.ศ. 2230  เกิดกรณีพิพาทระหว่างอาณาจักรสยามกับอังกฤษ  เพราะอังกฤษไม่พอใจที่ไทยสนับสนุนฝรั่งเศสมากกว่าอังกฤษ  มีรายงานในบันทึกของกองบัญชาการอังกฤษที่ป้อมเซนต์ยอร์จ  ว่ามีกองเรือฝรั่งเศสออกจากท่าเมืองเบรสต์เมื่อวันที่  2  มีนาคม  ค.ศ. 1687  พร้อมด้วยทหาร  1200 – 1600  นาย  รอนแรมมาในทะเล  12  เดือน  เพื่อมาช่วยพระเจ้าแผ่นดินของสยาม  (รายงานของฝรั่งเศสว่ามีทหารเพียง  636  คน)

วันที่  25  เมษายน  พ.ศ. 2230  ได้เกิดการรพุ่งระหว่างอาณาจักรสยามกับอังกฤษ  ที่เมืองมะริด  สภาที่ปรึกษาอังกฤษที่ป้อมเซนต์ยอร์จ  ได้ส่งสาส์นถึงพระเจ้าแผ่นดินของสยามว่าได้ส่งเรือรบ  2  ลำชื่อกูรตานาหรือ  เคอรตานาและ  เรือกำปั่นเจมส์  กำลังทหาร  40  คน  มาปิดล้อมเมืองท่ามะริดของสยามในเดือนมิถุนายน  และคุมเรือในเมืองท่าทุกลำจนกว่าจะได้ชดใช้ค่าเสียหาย  65,000  ปอนด์สเตอลิง  เนื่องจากอ้างว่าบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษถูกปล้นและคดโรง  เรืออังกฤษยิงปืนใหญ่เข้าเมืองมะริด  ขณะนั้น  สยามตั้งชาวอังกฤษชื่อริชาร์ด  เบอรนาบี  เป็นเจ้าเมืองมะริด  มีนายซามูเอล  ไวท์เป็นเจ้าท่าเมืองมะริด  ทั้งสองคนเป็นเพื่อนกับฟอลคอน

พ.ศ. 2230  อังกฤษส่งกัปตันเวลท์เดนคุมเรือรบชื่อเพิร์ลเดินทางไปเมืองมะริด  เตรียมยึดป้อมต่างๆ  ในเมืองตะนาวศรีและเมืองมะริดก่อนที่ฝรั่งเศสและฮอลันดาจะเข้ายึดครองเวลท์เดนยิงปืนใหญ่โจมตีพังกำแพงทลายป้อม  เข้ายึดเมืองมะริดได้แล้วปักป้ายอังกฤษไว้รอบเมือง  แต่พระยาตะนาวศรีไม่ยอมแพ้

เมื่อวันที่  14  กรกฎาคม  พ.ศ. 2230  มีพายุหนัก  คนมอญพื้นเมืองของพระยาตะนาวศรีบุกเข้าโจมตีอังกฤษอย่างรุนแรงโดยไม่รู้ตัว  ฆ่าคนอังกฤษ  ที่ขึ้นฝั่งเกือบทั้งหมด  ปล่อยแพไม้ไผ่ติดไฟไปเผาเรืออังกฤษ  พวกมอญยึดเรือรบอังกฤษชื่อเรือเจมส์ได้  จับศัลยแพทย์  ชื่อ  เฮนรี่  วัทสัน  ไปขังไว้  และฆ่าคนอังกฤษไป  80  คน  นายริชาร์ด  เบอร์นาบี  เจ้าเมืองมะริด  ชาวอังกฤษถูกฆ่าตายในการรบ  ผู้บังคับการเรือชื่อเวลท์เดนกับนายไวท์หนีจากตะนาวศรีไปกับเรือกูรตานา  และเรือเรสโซลูชั่น  ที่ติดโซ่สมดเรือหนีออกมาไปที่ปอลลิกัท  และบอมเบย์ในอินเดียมีข่าวว่า  มร.ฮอดเจส  ชาวอังกฤษและคนอังกฤษที่กรุงสยาม  ถูกจับกุมเกือบร้อยคนและบางคนก็ถูกฆ่าฟันด้วย

วันที่  11  สิงหาคม  พ.ศ. 2230  สมเด็จพระนารายณ์  พระเจ้าแผ่นดินสยามที่กรุงละโว้  ออกหนังสือประกาศสงครามกับบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษ  ดังนั้นอังกฤษกับอาณาจักรสยามจึงเป็นข้าศึกกันตลอดรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์  ต่อมาฟอลคอนจับพระยาตะนาวศรีไปสอบสวนแล้วประหารในข้อหาที่ก่อสงคราม  สมเด็จพระนารายณ์ทรงแต่งตั้งเจ้าเมืองมะริดคนใหม่เป็นชาวฝรั่งเศสชื่อ  เดอ  โบเรอการ์ด  ซึ่งเป็นทหารติดตามเชอร์วาเลีย  เดอ  โชมองต์เข้ามา  ในปลายปี  พ.ศ. 2230  นั้นฮอลันดากับฝรั่งเศส  ได้ประกาศสงครามกัน

พ.ศ. 2231  บาทหลวง  เดอ  เบส  ซึ่งเข้ามาพร้อมกับคณะลาลูแบร์และอยู่ในเมืองไทย  14  เดือน  ได้เขียนบันทึกไว้ว่า

“สมเด็จพระนารายณ์ทรงพำนักอยู่ที่ลพบุรี  มีพระราชธิดาองค์เดียวทรงพระนามว่าเจ้าหญิงสุดาวดี  หรือกรมหลวงโยธาเทพ  สมเด็จพระนารายณ์ฯ  ทรงมีสนมเอกชื่อท้าวศรีจุฬาลักษณ์  น้องสาวแท้ของพระเพทราชาซึ่งต่อมามีชู้ถูกพิพากษาให้เอาไปให้เสือกิน”

วันที่  12  มกราคม  พ.ศ. 2231  รายงานของกองบัญชาการอังกฤษที่ป้อมเซนต์ยอร์จในอินเดีย  แจ้งว่าได้พบกับทหารฝรั่งเศสชื่อ  เชอวาลิเยอร์  โฟแบง  ทราบว่าพระเจ้าแผ่นดินสยามได้ส่งกำลังรุกล้ำเข้าไปในป้อมบางกอกสองฝั่งแม่น้ำ  ที่ฝรั่งเศสยึดครองอยู่  และได้ส่งกำลังไปยังเมาะตะมะ  เพื่อสร้างคลังแสงที่มะริด  โดยมีช่างและผู้กำกับงานชาวฝรั่งเศสไปดำเนินการ  มร.ฮอดเจส  และ  มร.ฮิลล์  จากป้อมเซนต์ยอร์จได้เดินทางไปรับตำแหน่งเจ้าหน้าที่การทูตอังกฤษประจำกรุงสยาม  เข้าเฝ้าสมเด็จพระนารายณ์ที่ละโว้เมื่อ  10  ธันวาคม  พ.ศ. 2230  นอกจากนี้  พระเจ้ากรุงฝรั่งเศสยังได้แต่งตั้งให้ฟอลคอนเป็นขุนนางแห่งฝรั่งเศสและมอบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ผอลคอนด้วย  (มร.ฮดดเจส  ถูกจับคุมขังระหว่างเกิดความไม่สงบเมื่อตอนสมเด็จพระนารายณ์สวรรคต  แต่ต่อมาได้รับการปลดปล่อย  และถึงแก่กรรมบนเรือขณะเดินทางใกล้บัลลาซอร์  ส่วน  มร.ฮิลล์ได้รับอนุญาตให้เดินทางผ่านตะนาวศรีกลับไปโคโรมานเดลได้)

วันที่  3  มีนาคม  พ.ศ. 2231  กองบัญชาการป้อมเซนต์ยอร์จของอังกฤษสั่งให้เรือรบโรเซสเตอร์  ดักไล่จับยึดเรือบรรทุกสินค้าของพระเจ้าแผ่นดินสยาม  ที่ชักธงฝรั่งเศสแถบอาจีนถึงปอนดิเชอรี่

วันที่  13  มีนาคม  พ.ศ. 2231  รายงานอังกฤษที่ป้อมเซนต์ยอร์จ  บันทึกไว้ว่าคณะราชทูตฝรั่งเศสชื่อ  ลาลูแบร์  และเซเบเร่ต์  เดินทางผ่านมาเมื่อ  30  กันยายน  พ.ศ. 2230  ด้วยเรือ  4  ลำ  คณะทูตได้เข้าเฝ้าพระเจ้าแผ่นดินสยามเมื่อวันที่  2  พฤศจิกายน  พ.ศ. 2230  แล้วลาลูแบร์ก็เดินทางกลับฝรั่งเศสด้วยเรือสามลำเมื่อเดือน  มีนาคม  พ.ศ. 2231  มีข่าวว่านายพลเดส์ฟาร์ช  และลูกชายสองคนอยู่ต่อที่เมืองละโว้

วันที่  4  เมษายน  พ.ศ. 2231  อังกฤษประกาศสงครามเป็นศัตรูต่อพระเจ้าแผ่นดินสยามให้เรือเปอร์เซีย  เมอร์แชนท์  ใช้กำบังยึดเรือและผู้คนที่มากับเรือสยามทุกลำที่พบ  แล้วส่งไปผู้ว่าราชการแห่งอินเดียที่บอมเบย์

วันที่  30  เมษายน  พ.ศ. 2231  รายงานของอังกฤษจากกองบัญชาการป้อมเซนต์ยอร์จว่ามีเรือของพระเจ้าแผ่นดินสยามชักธงฝรั่งเศส  ออกจากตะนาวศรีผ่านมาเตรียมไปเปอร์เซียพวกอังกฤษตามจับแต่ไม่สำเร็จ  แต่กลับถูกยึดเรืออังกฤษลำหนึ่งชื่อ  พรอสเพคท์  ไปปอนดิเชอรี่ด้วย