ตำนานพระเจ้าอู่ทอง(8)

เมื่อท้าวอู่ทองกับท้าวศรีธรรมาโศกราชจะเป็นไมตรีกันนั้น ท้าวอู่ทองขึ้นบนแท่นแล้ว พระญาศรีธรรมาโศกราชจะขึ้นไปมิได้ ท้าวอู่ทองก็จูงพระกรขึ้น มงกุฎของพระเจ้าศรีธรรมาโศกตกจากพระเศียร แล้วท้าวศรีธรรมาโศกราชสัญญาว่า เมื่อตัวพระองค์กับอนุชาของพระองค์ยังอยู่ ให้เป็นทองแผ่นเดียวกัน ถ้าท้าวอู่ทองต้องประสงค์สิ่งใดจะจัดแจงให้ นานไปเบื้องหน้าให้มาขึ้นกรุงศรีอยุธยา

ฝ่ายท้าวอู่ทอง ก็รับเป็นไมตรีแก่กัน แลท้าวอู่ทองว่าถ้าท้าวศรีธรรมาโศกราชต้องการสิ่งใดท้าวอู่ทองจะจัดให้มา เจรจาความกันแล้ว ต่างองค์ต่างยกไพร่พลคืนเมือง

เรื่องของพระเจ้าอู่ทองหรือท้าวอู่ทองนั้น เมื่อมีตำนานเล่ากันมากมายเช่นนี้ จึงทำให้เหมือนว่าเป็นนิทานพื้นบ้านทั่วไป แต่ความนัยหมายบอกนั้นพอจับทางได้ 2 นัยว่า เป็นพระเจ้าอู่ทองมาจากทางเหนือโดยทางบก และท้าวอู่ทองที่มาจากเมืองจีนทางทะเล และเป็นพระเจ้าอู่ทองคนเดียวที่เมืองหลายเมือง โดยเฉพาะกรุงศรีอยุธยา

เมื่อสอบกับศักราชว่า สมเด็จพระรามาธิบดี พระองค์ผู้สร้างกรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ.1893- 4 ท้าวอู่ทองที่เมืองนครศรีธรรมราช นั้นครองราชย์ประมาณ พ.ศ.1820 แล้ว เชื่อว่าเป็นท้าวอู่ทองคนละองค์

ในศิลาจารึกหลักที่ 24 มีความปรากฏว่า พระรามาธิบดี (ท้าวอู่ทอง) ผู้เป็นใหญ่ แห่งตามพรลิงค์ (เมืองนครศรีธรรมราช) นั้นทรงพระนามว่า จันทรภาณุ ทรงเป็นกษัตริย์แห่งปัทมวงศ์ และในจารึกหลักที่ 35 ได้กล่าวถึง พระเจ้ากรุงศรีธรรมาโศกโปรดให้เสนาบดี ถือรับสั่งไปยังพระเจ้าสุนัต ผู้ครองเมืองธานยปุระ ให้สร้างพระสถูปบรรจุพระอิฐิของพระเจ้าศรีธรรมาโศกราชองค์ที่สวรรคตไปแล้ว กล่าวคือ พระเจ้าศรีธรรมาโศกนั้นเป็นกษัตริย์

ครองเมืองนครศรีธรรมราบก่อนมีการสร้างกรุงศรีอยุธยา ในพุทธศตวรรษที่ 18 และภายหลังนั้นได้ปรากฏเรื่องราวของพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช ที่ทรงฝากฝังพระมเหสีและพระญาติไว้กับพระเจ้าอู่ทองนั้น จึงพอจับเค้าข้อมูลที่แสดงให้เห็นว่า เมืองนครศรีธรรมราชนั้นน่าจะอยู่ในฐานะเป็นเมืองประเทศราชหรือเมืองที่ขึ้นต่ออำนาจของกรุงศรีอยุธยาในสมัยที่สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) แล้ว

ความเรื่องพระเจ้าอู่ทองในพงศาวดารโยกนั้น พระยาประชากิจกรจักร (แช่ม บุนนาค) น่าจะได้นำความจากจดหมายเหตุของบาทหลวงตาชาต มาเรียบเรียง ดังนี้

“พระปฐมสุริยเทพ หรือไทยบรมบพิตร์ เสวยราชสมบัติ ณ ไชยบุรีมหานคร (ไชยบุรีนี้เป็นนามเมืองเชียงแสน) เมื่อพระพุทธศาสนากาลล่างแล้ว 1300 พรรษา จุลศักราชได้ 118 ปี (ศักราชนี้ใกล้เคียงกับศักราชในตำนานไทยใหญ่ และพงศาวดารจีน ว่าด้วยตั้งแว่นแคว้นยวนชาน) สืบพระวงศ์มาได้ 10 ชั่วกษัตริย์พระองค์ที่ 10 ทรงพระนามอิโปยาหรือทิพย์สุนทรเทพมหาเทวราช ย้ายพระนครตั้งใหม่ที่ใกล้ธาตุหลวง (ในข้อนี้เกือบจะตรงกับเรื่องพระยาลาวเคียง กษัตริย์ที่ 9 แห่งวงศ์ลาวจักราช ย้ายจาไชยบุรีเชียงราว มาตั้งเมืองหิรัญนครเงินยาง ณ ที่ใกล้พระธาตุดอยตุง เรียกว่า โยนกนครหลวง เพราะคำว่า นครหลวงมีทั้งลาวและเขมร แต่นครหลวงเขมรนั้นเป็นคำไทยแปลมาจากคำเขมรว่า แองเกอทม กำแพงทม) สืบพระวงศ์ต่อ ๆ มาอีก 12 ราชวงศ์ จนถึง พระนมศิริไชย ยกลงมาตั้งเมืองนครไทย เมื่อพระพุทธศาสนากาลล่วงได้ 1730 พรรษา จุลศักราช ได้ 559 (นครไทยหรือนครชุมเป็นนามเมืองกำแพงเพชร และสุโขทัยหรือแว่นแคว้นเฉลียง น่าจะตรงกับพระเจ้าไชยศิริลงมาตั้ง ณ เมืองกำแพงเพชร) สืบพระวงศ์มาได้อีก 4 ชั่วกษัตริย์ ตรงกันกับความในต้นพระราชพงศาวดาร จึงถึงพระเจ้ารามาธิบดีอู่ทอง  ได้ลงไปครองเมืองพริบพรีก่อน แล้วจึงมาสร้างกรุงเทพมหานครบวร ทวาราวดีศรีอยุธยาที่ตำบลหนองโสน เมื่อพุทธศาสนากาลล่วงแล้วได้ 1893 จุลศักราช 721 สืบกษัตริย์ขัตติยวงศ์ต่อ มาถึงสมเด็จพระนารายณ์มหาราชเจ้าเป็นลำดับที่ 25 นับแต่พระเจ้ารามาธิบดีอู่ทองมา และเป็นลำดับที่ 52 นับแต่ปฐมสุริยเทพหรือไทยสุวรรณบพิตร เป็นต้นมา”

เช่นเดียวกับในจดหมายเหตุของลาลูแบร์ นั้น มีความเล่าทำนองเดียวกันว่า