สังคมและวัฒนธรรมของชนชาติไทย

                เมื่ออารยธรรมของอินเดียโบราณ ที่มีรากฐานจากศาสนาฮินดู-พราหมณ์และพุทธศาสนานั้นได้เผยแพร่เข้ามาบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้จนทำให้ชุมชนต่างๆรับเอารูปแบบวัฒนธรรมนั้น  จนมีการปรับเปลี่ยนการดำรงชีพ ตลอดจนสร้างวัฒนธรรมที่ผสมผสานให้เหมาะสมกับนำไปใช้ในวิถีชีวิต โดยให้สอดคล้องกับสิ่งแวดล้อมและปัจจัยทางของเชื้อชาติและชุมชน คือ การปรับปนให้เข้ากันจนกลายเป็นรูปแบบของวัฒนธรรมของตนในที่สุด

                ผู้นำชุมชนหลายแห่งได้ถูกยกฐานะความรู้และรูปแบบที่ดีงามจากชาติอื่นโดยเฉพาะอินเดีย จีนนั้น เมื่อมีอำนาจปกครองบ้านเมืองก็ถ่ายทอดความคิดและสร้างงานตามความเชื่อของตนให้ชุมชนเมืองและชนบทยอมรับ ดังนั้นพ่อขุน หรือกษัตริย์ จึงเป็นหลักสำคัญของการวัฒนธรรมและพัฒนารูปแบบตามอิทธิพลที่ได้รับจากศาสนาและอารยธรรมอินเดียโบราย จนเกิดการรวมชนชาติและจัดตั้งอาณาจักรปกครองขึ้นพร้อมกับขยายอาณาเขตออกไปในบริเวณที่อื่นๆที่มีชุมชนเมืองเช่นกัน

                การพัฒนาการทางสังคมและวัฒนธรรมที่เด่นชัดนั้น ภายหลังสมัยมนุษย์ก่อนระวัติศาสตร์มาสู่สมัยประวัติศาสตร์นั้น จึงมีพื้นที่สำคัญที่น่าศึกษา ดังนี้

ภาคกลางของดินแดนสุวรรณภูมิ ซึ่งเป็นบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา นั้น เมื่อ ๔.000  ปีมาแล้วได้มีร่องรอยการตั้งชุมชนโบราณในสังคมเกษตรกรรม ซึ่งมีการพัฒนาต่อมาจนถึงสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายหรือยุคโลหะ เมื่อ ๓.๐๐๐- ๒.๐๐๐ ปีมาแล้ว ต่อมานั้นได้มีการขยายตัวของประชากรนั้นมีจำนวนมากขึ้น ทำให้เกิดชุมชนชนแพร่กระจายไปตามพื้นที่ต่างๆในบริเวณภาคกลางตอนล่าง เป็นที่ราบกว้างใหญ่และมีแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นแม่น้ำสายหลักและมีแม่น้ำสาขาไหลผ่านพื้นที่ต่างๆ ไปทั่งภาคกลาง เป็นบริเวณที่ราบลุ่มต่างๆ กล่าวคือ

                บริเวณลุ่มแม่น้ำแควน้อย-แม่น้ำแควใหญ่ ลุ่มแม่น้ำแม่กลอง-แม่น้ำท่าจีน เป็นบริเวณของที่ราบอันเกิดจากลุ่มน้ำในภาคกลางตอนล่างด้านตะวันตกที่เป็นพื้นที่ของจังหวัดกาญจนบุรี ราชบุรี นครปฐม  สุพรรณบุรี และกาญจนบุรี

                บริเวณลุ่มแม่น้ำน้อย-แม่น้ำลพบุรี แม่น้ำป่าสัก เป็นบริเวณที่ราบลุ่มจากลุ่มน้ำในภาคกลาง    ตอนเหนือ ที่เป็นพื้นที่ของ จังหวัดสิงห์บุรี อ่างทอง ลพบุรี สระบุรี และนครนายก

                บริเวณลุ่มแม่น้ำบางประกง-ปากอ่าวไทย เป็นบริเวณที่ราบจากลุ่มน้ำ ในภาคกลางตอนล่างด้านตะวันออก ที่เป็นพื้นที่ของจังหวัดฉะเชิงเทรา ชลบุรี

                ดังนั้นแม่น้ำเจ้าพระยาที่เกิดจากต้นน้ำบนเทือกเขา คือ ลำน้ำปิง ลำน้ำวัง ลำน้ำยมและลำน้ำน่านนั้น เมื่อไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำโพ (จากแม่น้ำปิง) และแควใหญ่ ( จากแม่น้ำน่านที่ปากน้ำโพนั้น  ได้กลายเป็นต้นแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำสายใหญ่ที่ไหลลงสู่อ่าวไทยจนทำให้ดินตะกอนที่พามานั้นทับถมจนหนาขึ้นและกลายเป็นแผ่นดินในที่สุดนั้นเริ่มจากเมืองนครสวรรค์ลงมาถึงอ่าวไทย นานนับพันๆ ปีดินตะกอนนั้นได้กลายเป็นดินที่ราบลุ่มน้ำเชื่อมอ่าวไทยเดิมเป็นแผ่นดินใหม่ สำหรับการเพาะปลูกที่เหมาะสม สำหรับการทำนาปลูกข้าวที่อาศัยการท่วมของน้ำหลาก

                นอกจากนี้พื้นที่ภาคกลางในบริเวณอำเภอโคกสำโรง อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรีพบว่ามีแหล่งแร่ทองแดง แร่เหล็ก สำหรับเป็นแหล่งผลิตเครื่องมือ เครื่องใช้ ออกไปสู่ชุมชนต่างๆด้วย

                ในจดหมายเหตุของจีน อาหรับ คัมภีร์มิลินทปัญหา คัมภีร์มหานิเทศ ตลอดจนบันทึกการเดินทางของปโตเลมี ใน พ.ศ.๗๐๘ นั้นได้กล่าวถึงเมืองท่าและแคว้นต่างๆ ที่อยู่บริเวณคาบสมุทรอินเดียหลายเมือง เช่น

                ลังกาสุกะ (Lang-ka su-ka )  พันพัน (pan-pan) กาลาห์ (kalah) ตามพรลิงค์  (Tam-bal-inga)  ตักโกลา   (Tacola) ตุนซุน   ( Tun-sun)      เชียะโห้  (Chi-tu )

                นอกจากนี้ยังมีชื่อบนแผนที่โบราณของ  เสปน  ฮอลันตา ฝรั่งเศส และอังกฤษเป็นชื่อเมืองโบราณในคาบสมุทรอินเดีย เช่น เมืองTacola (ตักโกลา) Lakon (ละคร) singora(สิงโกลาหรือสงขลา)  kui (กุย)  sian  (เสียมหรือสยาม) yodia (โยเดียหรืออยุธยา)

                Tavoy (ทวาย) เป็นชื่อที่น่าสนใจสำหรับการศึกษาหาร่องรอยการพัฒนาการของชุมชนก่อนได้รับอิทธิพลจากชนชาติต่างๆ และทำให้เกิดอาณาจักรต่างๆ ขึ้นในแดนสุวรรณภูมิต่อไป